अर्जुन फुयल
खोटाङ, ९ बैसाख । नेपालमा अहिले भइरहेको शिक्षक आन्दोलनले देशभरका हजारौँ विद्यार्थीको शिक्षा प्रभावित बनाइरहेको छ । विशेष गरी अहिले १२ कक्षाको परीक्षा नजिकिँदै गर्दा शिक्षालयहरू बन्द हुनु, पठनपाठन अवरुद्ध हुनु र विद्यार्थी मानसिक तनावमा पर्नु गम्भीर विषय हो ।
शिक्षकहरूको माग जायज हुनसक्छ, तर त्यसको मूल्य विद्यार्थीले तिर्नु नपर्ने हो । शिक्षालाई राष्ट्र निर्माणको आधार भन्ने सरकार नै शिक्षाको धज्जी उडाउने आन्दोलनलाई बेवास्ता गरेर कुन भविष्यको ग्यारेन्टी दिन खोज्दैछ ?
सरकार अझै मौन बस्ने हो भने, यसले देशको सम्पूर्ण शैक्षिक प्रणालीमा गम्भीर असर पार्नेछ । हामी चाहन्छौं–वार्तामार्फत समाधान होस्, शिक्षकको न्यायोचित माग पूरा होस्, तर शिक्षाको कुनै पनि हालतमा क्षति नहोस् । अब सरकार जिम्मेवार बनोस् ।
आन्दोलनको चपेटामा विद्यार्थीको भविष्य जल्न दिनु अमानवीय हो । शिक्षक पनि जनताको सेवक हुन्, सरकार पनि–अनि विद्यार्थी त राष्ट्रको मेरुदण्ड । यी तीनै पक्षबीच संवाद, समन्वय र सहकार्य बिना समाधान सम्भव छैन ।
सरकारले तुरुन्त पहल गरोस्,
शिक्षक आन्दोलन अन्त्य गरियोस्,
र विद्यार्थीको शिक्षामा पुनः उज्यालो फर्काओस् ।
हामी माग गर्छौं–शिक्षा बन्द होइन, समाधान चाहिन्छ !
शिक्षकका माग सम्बोधन गर, तर विद्यार्थीको भविष्य बर्बाद नगर !
अब सरकार जिम्मेवार बनोस् । शिक्षा त राष्ट्रको मेरुदण्ड हो–त्यो नै हल्लियो भने देशको भविष्य कता जाने ?
विद्यार्थीको कलमलाई बन्दी बनाएर कुनै पनि आन्दोलन न्यायोचित हुन सक्दैन ।
सरकारको निष्क्रियता र ढिलासुस्तीले अब सहन सकिने अवस्था छैन ।
अब मौनता हैन, निर्णायक कदम आवश्यक छ ।
संवेदनशील बन, सरकार ! जिम्मेवार बन, सरकार !
शिक्षक आन्दोलनले आक्रोश देखायो,
विद्यार्थीको आँखा आँसुले भरियो,
र सरकार–अझै मौन ?
हामी बोल्छौं, किनभने अब चुप बस्ने समय छैन ।
विद्यार्थीको भविष्य जल्दै छ अब समाधान देउ, सरकार !! अब हामी विद्यार्थी चुप बस्दैनौं !
शिक्षकको आवाज नसुन्ने सरकारले अब विद्यार्थीको आवाज सुन्नै पर्नेछ ।
पढ्ने अधिकार खोसिने हो भने हामी बोल्न बाध्य हुन्छौं ।
कलम समाएका हात अब नारा लेख्न थाल्नेछन् !
यदि सरकार अझै मौन रहन्छ,
यदि शिक्षाको अपमान यत्तिकै जारी रहन्छ,
हामी विद्यार्थीहरू विद्यालय होइन, आन्दोलनको मोर्चामा देखिनेछौं !
हामी सधैं शान्तिपूर्ण बाटो चाहन्छौं तर सरकारको उदासीनताले हामीलाई विद्रोहको बाटोमा धकेल्दैछ ।
अन्तिम चेतावनी–हाम्रो भविष्य खेलौना होइन !
समाधान गर, नत्र आन्दोलन अब विद्यार्थीहरूले नेतृत्व लिन्छन् ! अब हामी विद्यार्थी चुप बस्दैनौं !
शिक्षकको आवाज नसुन्ने सरकारले अब विद्यार्थीको आवाज सुन्नै पर्नेछ ।
पढ्ने अधिकार खोसिने हो भने हामी बोल्न बाध्य हुन्छौं ।
कलम समाएका हात अब नारा लेख्न थाल्नेछन् ।
हाम्रो शान्त मौनता अब आवाजमा बदलिनेछ।
हामी केवल किताबको कुरा गर्दैनौं–भविष्यको रक्षा गर्छौं ।
हामी पुस्तक खोलेर भविष्य खोज्थ्यौं,
अब ब्यानर खोलेर न्याय खोज्दैछौं।
हामीले पढ्न माग्यौं–उपेक्षा पायौं,
अब हाम्रो मौनता पनि आन्दोलन बन्छ ।
शिक्षा हाम्रो अधिकार हो–यो कुनै अनुग्रह होइन !
हामी हात जोड्न सक्छौं, तर घुँडा टेक्दैनौं ।
हामी आशा गर्छौं, तर डराउँदैनौं ।
विद्यार्थीको आवाज अब दबिन सक्दैन ।
यो देश बनाउने सपना बोकेका छौं–हामीलाई कमजोर नठान ।
विद्यालयको ढोका बन्द भयो भने,
हामी सडकलाई कक्षा बनाउँछौं ।
हामी शान्तिपूर्वक माग राख्छौं,
तर यदि त्यही शान्तिलाई कमजोरी ठानिन्छ भने,
विद्रोहको आवाज उठ्न धेरै समय लाग्दैन ।
अन्तिम चेतावनी–हाम्रो भविष्य खेलौना होइन !
यदि शिक्षा तुच्छ बनाइन्छ भने, हामी आवाजको शिखरमा पुग्नेछौं ।
समाधान गर–किनभने अब आन्दोलन विद्यार्थीहरूले नेतृत्व लिन्छन् !
हामी आन्दोलन चाहँदैनौं–तर अन्याय सहँदैनौं !
शिक्षाको अपमान, अब सहन सकिन्न । विद्यार्थीहरूको चेतावनी–अब हामी चुप बस्दैनौं !
शिक्षकहरूको आवाज अनसुनी गर्ने सरकार होश गर !
हामी पढ्न चाहन्छौं, तर अपमानित शिक्षाको छायाँमा होइन ।
शिक्षकको सम्मान हाम्रो शिक्षा प्रणालीको मेरुदण्ड हो ।
उनीहरूको आन्दोलन स्वार्थका लागि होइन–अधिकार र सम्मानका लागि हो ।
हामी विद्यार्थीहरू यो आन्दोलनको पूर्ण समर्थनमा छौं ।
शिक्षकलाई उचित तलब, सुरक्षाको प्रत्याभूति र कामको कदर आवश्यक छ ।
राजनीतिक हस्तक्षेपले शिक्षालाई बन्धक बनाएको छ–अब त्यो सहन्न !
यदि शिक्षकको चीत्कार नसुनेर सरकार अझै मौन रहन्छ भने,
विद्यार्थीहरू पनि सडकमा उत्रनेछन् ।
हामीलाई किताब मनपर्छ, तर अन्यायको पाठ पढ्न मन लाग्दैन ।
अन्तिम चेतावनी–शिक्षकमाथि अन्याय भने, विद्यालय होइन, आन्दोलनको मोर्चा हुनेछ हाम्रो गन्तव्य ।
अब पनि समाधान नगरे शिक्षालाई होइन, राज्यलाई नै खतरा हुनेछ । विद्यार्थीको चेतावनी–अब हामी चुप लाग्दैनौं !
शिक्षक जस्तै, विद्यार्थी पनि राष्ट्रको मेरुदण्ड हुन् ।
शिक्षा प्रणाली जब संकटमा पर्छ, हामी दुबै लड्न तयार हुन्छौं ।
शिक्षकको आवाज दबाइन्छ भने, विद्यार्थीको आवाज गुञ्जनेछ ।
हामी पढ्न चाहन्छौं–सम्मानसहित।
हामी शान्तिपूर्ण छौं–तर कमजोर होइनौं ।
शिक्षकको न्यायपूर्ण मागलाई समर्थन गर्छौं ।
समाधान गर–होइन भने, आन्दोलनको अगुवाइ अब विद्यार्थीले गर्छन् ।
हामी राष्ट्रको भविष्य हौं–र भविष्य अब मौन बस्दैन।
(खोटाङका फुयल बैज्ञानिक समाजवादी विद्यार्थी संगठन, नेपालका केन्द्रीय सदस्य एबं प्रदेश १ का सह-संयोजक हुन् ।)