विचार/अन्तर्वार्ता

अर्जुन फुयल  खोटाङ, ९ बैसाख । नेपालमा अहिले भइरहेको शिक्षक आन्दोलनले देशभरका हजारौँ विद्यार्थीको शिक्षा प्रभावित बनाइरहेको छ । विशेष गरी अहिले १२ कक्षाको परीक्षा नजिकिँदै गर्दा शिक्षालयहरू बन्द हुनु, पठनपाठन अवरुद्ध हुनु र विद्यार्थी मानसिक तनावमा पर्नु गम्भीर विषय हो । शिक्षकहरूको माग जायज हुनसक्छ, तर त्यसको मूल्य विद्यार्थीले तिर्नु नपर्ने हो । शिक्षालाई राष्ट्र निर्माणको आधार भन्ने सरकार नै शिक्षाको धज्जी उडाउने आन्दोलनलाई बेवास्ता गरेर कुन भविष्यको ग्यारेन्टी दिन खोज्दैछ ? सरकार अझै मौन बस्ने हो भने, यसले देशको सम्पूर्ण शैक्षिक प्रणालीमा गम्भीर असर पार्नेछ । हामी चाहन्छौं–वार्तामार्फत समाधान होस्, शिक्षकको न्यायोचित माग पूरा होस्, तर शिक्षाको कुनै पनि हालतमा क्षति नहोस् । अब सरकार जिम्मेवार बनोस् । आन्दोलनको चपेटामा विद्यार्थीको भविष्य जल्न दिनु अमानवीय हो । शिक्षक पनि जनताको सेवक ...

लोकनाथ घिमिरे काठमाडौं, २९ चैत । यस वर्षको प्रजातन्त्र दिवसको पूर्वसन्ध्यामा पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहले देशवासीका नाममा एक सन्देश जारी गर्दै राष्ट्र जोगाउने हो भने आफूलाई साथ दिन सबैलाई आह्वान गरे । उनले जारी गरेको संदेशमा देश र राष्ट्रका खातिर हाम्रो समर्पण निष्ठा सधैँ रहरिहने, राष्ट्रको रक्षाका निम्ति सबैको अनुशासन र इमानदार प्रयत्न हुनु पर्ने उल्लेख थियो । उनले आफूले पहिले पनि राष्ट्रिय समस्या सुल्झियोस् भन्ने उद्देश्यले त्याग गर्नु परेको उल्लेख गरेका थिए । उनको संदेशमा नेपालको उन्नतिको लागि हामीबाट अरु के–के त्याग गर्नुपर्ने हो आफू तयार रहेको भनी एउटा भिडियो सन्देशमा भनेका थिए । ‘अब समय आयो, राष्ट्र जोगाउने हो भने, राष्ट्रिय एकता कामय राख्ने हो भने, देशको समृद्धि र उन्नतिका निमित्त हामीलाई साथ दिन सबै देशबासीलाई साथ दिन आह्वान गर्दछौँ।’ ‘हाम्रो यो नेपाल देशभक्त पूर्खाहरूले फलाएको र...

✍ भीम राई अक्सफोर्ड (बेलायत), १२ फागुन । वास्तवमा यात्रा यात्रा नै हो । अझै थेम्सको यात्रा भनेपछि अलिक पृथक खालको र बढि मनोरन्जनात्मक पनि हुने गर्छ । खै किन हो किन, जलयात्रा भनेपछि म हुरुक्कै हुने गर्छु । हुनत जुनसुकै जलयात्रामा निस्केता पनि हामी पानीजहाजको सबैभन्दा माथिलो तलामा पुग्छौं । अनि त्यस तलाको एउटा कुनामा पुगेर थपक्कै यसरि नै बस्छौं रत्यहाँदेखि देखिने रमाइला ठाउँहरुको दृश्यवलोकन गर्न थालिहाल्छौं। अहिले थेम्स नदीको पानी हाम्रो जिन्दगीझै अविरल बहिरहेको छ । तिनै पानीमा देखिएका आफ्नो छायाँलाई पटकपटक नजर लगाउँदै हाम्रो समय पनि आफ्नै गतिमा अगाडि बहिरहेको हुन्छ । हामीले यात्रा गरिरहेको क्रुजभन्दा अलिक स-साना तर झन वेगमा चल्ने इन्जिन डुङ्गाहरु हाम्रा दायाँ र बायाँ स्याउँस्याउँती देखा परिरहन्छन् । तिनैले निकालेको पानीको छालहरु छिचोल्दै छिचोल्दै अगाडि बढ्दा हामीलाई खुबै रमाइलो लागिरहेको ...

✍ भीम राई अक्सफोर्ड (बेलायत), ५ फागुन । सन् दुई हजार चौबिसको जुलाई महिना । मध्यान्हको सूर्यको किरण बिगबेनको शीरमा टलक्कै टल्किरहेको छ । अझै यसो भनौं – यहाँदेखि तिनै बिगबेनले ग्रिनविचको समय दिउँसोको ठीक १२ बजाइ रहेको मज्जाले नजर लगाउन मिल्छ । अब यति भनिसकेपछि यहाँहरुलाई अवगत नै भयो होला ? हामी यतिबेला लण्डनमा छौ । उसो त यति चर्चित सहर लन्डनलाई एक जमानामा कहिले सूर्य नअस्ताउने राज्यको राजधानी हो भन्दा पनि खास्सै फरकपर्दैन थियो । तर अहिले त्यो सब इतिहास भैसकेको छ । बेलायतमा अहिले ग्रिष्मकालिन मौसम छ । भनौं – यो समय भनेको फिरङ्गिहरुको लागि अति उपयुक्त्त समय हो । त्यति राम्रो मौसमको फाइदा उठाउँदै उठाउँदै म तारासँग “सर्कुलर क्रुज” को माथिलो तलामा पुगेको हुन्छु । र, त्यहाँदेखि देखिने दायाँबायाँको मनोरम दृश्य नियाली रहेका छु । तर यतिबेला क्रुजलेथेम्स नदीको नाङ्गो छातीमा टेकेर पानीमाथि मज्जाले त...

लोकनाथ घिमिरे काठमाडौं, ४ फागुन । घटना २०५८ साल र त्यसपछिको हो । तत्कालीन श्री ५ को सरकार (पछि नेपाल सरकार भएको)ले २०५८ साल मंसिर ११ गते संङ्कटकाल घोषणा गर्‍यो । तत्पश्चात नागरिकका न्यूनतम मानव अधिकारहरू क्रमशः कुण्ठित हुन थाले । सङ्कटकालसँगै सरकारले आतङ्ककारी तथा विध्वंसात्मक गतिविधि नियन्त्रण सजाय ऐन अध्यादेशमार्फत जारी गर्‍यो । त्यसले नागरिकलाई झन आतङ्कित पार्‍यो । त्यसपश्चात सुरक्षाकर्मीहरूमार्फत सरकार आफैँ मानिसहरूलाई बलर्पूवक वेपत्ता पार्ने कार्यमा अग्रपङ्तिमा उभियो । माओवादीलाई खान, बस्न दिएको, चन्दा दिएको लगायतको आरोपमा जिल्लाका अधिकांश गाविसहरूबाट सुरक्षाकर्मीबाट नागरिकहरूलाई गिरफ्तार गर्ने, बेपत्ता पार्ने लगायतका गतिविधि सुरु भइसकेको थियो । सशस्त्र द्वन्दकालमा माओवादीका कारण गाँउमा क्रियाशील धेरै गैर–सरकारी संघसंस्थाहरूमध्ये कुनै बन्द भए भने कुनै सदरमुकाम केन्द्रित भए । कुनै मा...